Na skróty
Money.plFirmaWiadomościKadryUmowa o pracę na czas określony
Umowa o pracę na czas określony
[fot: PAP/Adam Hawałej]
2008-02-26 13:58

Umowa o pracę na czas określony

Autor: Kamil Barcicki


1/2

Kodeks pracy wyróżnia trzy umowy terminowe, a mianowicie: umowę na czas określony, umowę na czas wykonania określonej pracy i umowę na okres próbny. Dodatkowo aktualnie kodeks pracy wprowadza umowę na zastępstwo, która jest specyficzną umową zawartą na czas określony.

Wyznacznikiem wszystkich wskazanych powyżej terminowych umów o pracę jest to, że zakładają one istnienie stosunku pracy przez określony czas. Istotą więc zawierania umów terminowych jest tworzenie jedynie tymczasowej, niestałej więzi pomiędzy pracodawcą i pracownikiem. Brak takiej więzi ma swój wyraz w określeniu końcowego momentu pozostawania w stosunku pracy (bezpośrednio poprzez uzgodnienie dokładnej daty lub pośrednio poprzez wskazanie pracy, która ma być wykonana), już przy zawieraniu umowy.

Zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w tym zakresie w orzecznictwie sądowym oraz w literaturze przedmiotu, zawarcie umowy o pracę, w tym umowy terminowej, może być poprzedzone zawarciem przez potencjalnego pracownika z potencjalnym pracodawcą przedwstępnej umowy o pracę.

W tym zakresie wypada wskazać na nadal aktualne orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 1977 r. (I PZP 5/77, OSPiKA 1978, nr 5, poz. 98), w myśl którego zawarcie takiej umowy jest w pełni dopuszczalne, a roszczenia kandydata na pracownika wynikające z niezawarcia umowy przyrzeczonej mogą polegać albo na żądaniu zawarcia umowy definitywnej o pracę, albo na żądaniu wypłaty odszkodowania, które ograniczone zostało przez judykaturę maksimum do 3 miesięcznego wynagrodzenia na stanowisku objętym umową przedwstępną.

Natomiast pracodawca nie może żądać od kontrahenta zawarcia umowy, a jego roszczenia mogą się ograniczać jedynie do negatywnego (ujemnego) interesu umowy.

Warunki konieczne terminowej umowy o pracę

Stosownie do postanowień art. 29 §1 kodeksu pracy każda umowa o pracę, w tym także każda z umów terminowych, powinna określać strony umowy, rodzaj umowy, datę jej zawarcia oraz warunki pracy i płacy, w szczególności: 1) rodzaj pracy, 2) miejsce wykonywania pracy, 3) wynagrodzenie za pracę odpowiadające rodzajowi pracy, ze wskazaniem składników wynagrodzenia, 4) wymiar czasu pracy, 5) termin rozpoczęcia pracy.

Ponadto wypada zaznaczyć, że umowa o pracę powinna być zawarta na piśmie, a w przypadku gdy umowa nie została zawarta z zachowaniem formy pisemnej, pracodawca powinien, najpóźniej w dniu rozpoczęcia pracy przez pracownika, potwierdzić pracownikowi na piśmie ustalenia co do stron umowy, rodzaju umowy oraz jej warunków. Ponadto zgodnie z brzmieniem art. 29 § 4 Kodeksu pracy także zmiana warunków umowy o pracę wymaga formy pisemnej.

Niezależnie od postanowień umowy o pracę określających podstawowe warunki pracy i płacy pracodawca ma wobec pracownika także obowiązki informacyjne, których szczegółowy zakres reguluje art. 29 § 3 do § 4 Kodeksu pracy.

warunki konieczne umowy o pracę:

Każda umowa o pracę, w tym także każda z umów terminowych, powinna określać strony umowy, rodzaj umowy, datę jej zawarcia oraz warunki pracy i płacy, w szczególności:1) rodzaj pracy,2) miejsce wykonywania pracy,3) wynagrodzenie za pracę odpowiadające rodzajowi pracy, ze wskazaniem składników wynagrodzenia,4) wymiar czasu pracy,5) termin rozpoczęcia pracy.

W literaturze przedmiotu podkreśla się, że rodzaj umowy, mimo że jest wymieniony w art. 29 kodeksu pracy, jako element treści stosunku pracy, który powinien być uzgodniony między stronami, nie stanowi essentialia negotii umowy o pracę, bez którego oznaczenia nie dojdzie do zawarcia kontraktu.

Stanowisko to potwierdza także orzecznictwo Sądu Najwyższego. W orzeczeniu z dnia 10 września 1976 r. (I PZP 48/76, OSNCP 1977, nr 4, poz. 65), skład orzekający wskazał, iż określenie rodzaju umowy nie jest konieczne, gdyż brak tego określenia oznaczał będzie, że nawiązana została umowa o pracę na czas nie oznaczony. Trudno bowiem uznać, że strony zawarły umowę na czas określony, nie oznaczając (wprost lub w sposób dorozumiany) jej terminu końcowego, czy charakteru tymczasowego (za: M. Gersdorf, [w:] Komentarz do Kodeksu pracy, LexPolonica).

Rozwiązanie terminowej umowy o pracę

Umowa o pracę na czas określony rozwiązuje się co do zasady z upływem czasu, na który była zawarta (art. 30 § 1 pkt 4 Kodeksu pracy). Jednakże zgodnie z art. 33 Kodeksu pracy przy zawieraniu umowy o pracę na czas określony, dłuższy niż 6 miesięcy, strony mogą przewidzieć dopuszczalność wcześniejszego rozwiązania tej umowy za dwutygodniowym wypowiedzeniem.

Umowa o pracę na czas określony rozwiązuje się co do zasady z upływem czasu, na który była zawarta (art. 30 § 1 pkt 4 Kodeksu pracy). Rozwiązanie to zatem zdecydowanie osłabia stabilizację stosunku pracy pracownika zatrudnionego na podstawie umowy o pracę na czas określony. Za wyjątkami więc przewidzianymi w art. 33 i art. 33 (1) Kodeksu pracy (dotyczącego możliwości wypowiedzenia umowy zawartej na czas określony) oraz art. 34 Kodeksu pracy (co do wypowiadania umów na okres próbny), umowy terminowe zasadniczo rozwiązują się z upływem określonego w nich czasu lub wykonania pracy, bez konieczności składania oświadczeń przez pracownika lub pracodawcę.

Trzeba jednak pamiętać, że terminowe umowy o pracę, oprócz umowy o pracę na czas określony zawartej w celu zastępstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy (i z zastrzeżeniem odnośnie co do umowy na okres próbny, że ma ona przekraczać 1 miesiąc) przedłużają się do dnia porodu, jeżeli ulegałyby one rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży pracownicy (art. 177 § 3 Kodeksu pracy).

Mając więc na uwadze powyższe należy wskazać, że podstawowym postanowieniem umownym, które musi znaleźć się co do zasady w każdej umowie o pracę mającej charakter umowy terminowej, jest konieczność określenia terminu końcowego umowy - określenie momentu ustania stosunku pracy.

Oznaczenie tego terminu musi ponadto być dokonane już przy zawieraniu umowy. Termin do którego strony mają być związane umową oznaczony być może zarówno w sposób bezpośredni, jak i pośredni.

Przy zawieraniu umowy o pracę na czas określony, dłuższy niż 6 miesięcy, strony mogą przewidzieć dopuszczalność wcześniejszego rozwiązania tej umowy za dwutygodniowym wypowiedzeniem. Dla skutecznego oznaczenia terminu rozwiązania umowy wymaga się jednak, by zdarzenie oznaczające ten termin było przyszłe, pewne, jasne, zrozumiałe, obiektywne i z łatwością możliwe do ustalenia. Upływ terminu końcowego, do którego umowa miała trwać nie może być uzależniony od woli stron, stąd też żadne zachowanie stron umowy nie może przeszkodzić w jego nadejściu.



Pochwal się na swojej stronie,
że czytasz Money.pl
Przejdź do kalulatorów Money.pl.
Drukuj ten artykuł.
Czytam Money.pl

Polecamy produkty dla firm

PRZYDATNE LINKI