Na skróty
Money.plFirmaWiadomościPodatkiDostawa towaru dla kontrahenta z UE gdy nie następuje jego wywóz
2011-06-24 08:48

Dostawa towaru dla kontrahenta z UE gdy nie następuje jego wywóz

Dostawa towaru dla kontrahenta z UE gdy nie następuje jego wywóz
fot: Prebranac/Dreamstime.com

Autor: Paweł Barnik, Ewa Sokołowska-Strug


Nie jest łatwo rozstrzygnąć czy w takiej sytuacji sprzedawca powinien wystawić fakturę z preferencyjną 0 proc. stawką podatku VAT, czy też transakcję opodatkować jak sprzedaż krajową (23 proc.).

Załóżmy, że spółka XYZ zamierza zakupić maszynę produkcyjną od polskiego dostawcy i następnie sprzedać podmiotowi z innego państwa członkowskiego (maszyna nie wyjedzie z Polski). Przedmiotowa maszyna będzie wykorzystywana w Spółce XYZ w celu produkcji towarów dla wyżej wymienionego kontrahenta unijnego. Po zakończeniu produkcji zostanie wywieziona z terytorium Polski. Na dzień dzisiejszy polski podatnik nie jest w stanie określić kiedy faktycznie wywóz nastąpi. Jak sprzedawca powinien postąpić? Wystawić fakturę z preferencyjną 0 proc. stawką podatku VAT, czy też transakcję opodatkować jak sprzedaż krajową (23 proc.)?

Odpowiedź na powyższe pytanie jest dość trudna. W pierwszej kolejności wskazać należy bowiem, że opodatkowaniu VAT podlega zarówno odpłatna dostawa towarów na terytorium Polski jak i wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów. Przy czym tylko jedna z nich korzysta z preferencyjnej stawki podatku.

Przez dostawę towarów na terytorium Polski rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Natomiast przez wewnątrzwspólnotową dostawę towarów rozumie się wywóz towarów z terytorium kraju w wykonaniu czynności określonych w art. 7 (czyli sprzedaży/darowizny, zamiany irp.) na terytorium państwa członkowskiego inne niż Polska.

Zatem, aby mówić o transakcji wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów co do zasady muszą zostać spełnione kumulatywnie następujące warunki:

  • powinna nastąpić dostawa towarów, czyli przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel;
  • towar powinien zostać przemieszczony z terytorium kraju na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej w ramach tej dostawy;
  • dostawa towarów powinna być dokonana na rzecz podatnika podatku od wartości dodanej zarejestrowanego na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych na terytorium innego państwa członkowskiego Unii.

Powyższe wynika również z analizy przepisów określających miejsce dostawy towarów. Krajem opodatkowania sprzedaży towarów wysyłanych lub transportowanych (tj. dla których następuje przemieszczenie z terytorium Polski) jest przez dokonującego ich dostawy, ich nabywcę lub przez osobę trzecią – miejsce, w którym towary znajdują się w momencie rozpoczęcia wysyłki lub transportu do nabywcy. Natomiast krajem opodatkowania towarów niewysyłanych ani nietransportowanych (tj. dla których przemieszczenie nie występuje) miejsce, w którym towary znajdują się w momencie dostawy (art. 22 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy o VAT).

Kiedy nie trzeba płacić podatku VAT?
Podobnie twierdzą sądy administracyjne. Przykładowo, WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 4 lutego 2010 r. I SA/Ol 17/10 podał, że: W ocenie Sądu orzekającego, słusznie organ wskazał na brak bezpośredniego związku przyczynowo–skutkowego pomiędzy dostawą a wywozem towarów. W przedstawionym przez wnioskodawcę stanie sprawy, wywóz towarów był jedynie rezultatem dyspozycji kontrahenta o przemieszczeniu należącego do niego towaru. Brak wywozu towarów w bezpośrednim następstwie sprzedaży decydował zaś o braku podstaw do uznania czynności za wewnątrzwspólnotowe dostawy bądź eksport towarów w świetle odpowiednio art. 13 ust. 1 i art. 2 pkt 8 ustawy o podatku od towarów i usług, a w konsekwencji również o braku podstaw do dokonania stosownych korekt wystawionych uprzednio faktur, dokumentujących sprzedaż krajową.

Tym samym, zdaniem autora skoro w ramach przedmiotowej dostawy towarów nie nastąpi przemieszczenie towaru (maszyna będzie przez Spółkę XYZ dalej wykorzystywana na terytorium kraju), należy uznać, iż Podatnik dokona dostawy towarów niewysyłanych i nie transportowanych, co w konsekwencji powoduje konieczność opodatkowania tej transakcji na terytorium kraju wg właściwej stawki podatku VAT (tut. 23 %).

Zmiana podejścia części sądów administracyjnych

W tym miejscu warto jednak zasygnalizować, iż część sądów administracyjnych w podobnych sprawach przyjmuje odmienne stanowisko, uznając tego typu transakcje jednak za wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów. Przy czym nie od razu, ale z chwilą późniejszego dokonania przemieszczenia (sąd uznaje, iż pierwotnie nie ma podstaw do zastosowania preferencji podatkowej [i czynność należy opodatkować wg stawki obowiązującej w kraju], a następnie po spełnieniu wszystkich warunków – czyli wywozu skorygować pierwotne rozliczenia). Przykładowo, NSA w wyroku z dnia 5.04.2011 r. (sygn. I FSK 640/10) czy WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 23.02.2011 r. (sygn. I SA/Wr 1495/10) podał, że[1]: Z powyższego należy wywieść, że zarówno ustawodawca wspólnotowy, jak i krajowy nie formułuje żadnego dodatkowego warunku, od którego spełnienia uzależniałby kwalifikację danej transakcji jako eksportu towarów. Takim warunkiem nie jest zatem przyjęta niejako w domyśle (bo nie wypowiedziana wyraźnie w treści interpretacji) przesłanka, że wywóz towarów powinien nastąpić bezpośrednio po jego dostawie. A zatem odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy należy zauważyć, że strona skarżąca dokonała dostawy towarów na rzecz kontrahenta rosyjskiego, jednakże wywóz przez nią towarów nastąpił w terminie późniejszym, co zostało udokumentowane dokumentem wywozu. Zatem z eksportem towarów mamy do czynienia w momencie spełnienia wszystkich wspomnianych wyżej przesłanek.

Jakie są zasady odliczania podatku VAT
Choć, zdaniem autora, wyżej wymieniony pogląd nie jest do końca słuszny (bowiem opiera się jedynie o wykładnię zasad podatku od wartości dodanej, i de facto oczekiwania na spełnienie warunków co do których możliwe jest uznanie dostawy za wewnątrzwspólnotową dostawę towarów lub eksport towarów), to jednak możliwy jest do obrony. Niemniej uwzględniając w analizowanej sytuacji rozbieżną linię orzeczniczą trzeba liczyć się z postępowaniem administracyjnym, które wcale nie musi zakończyć się na pozytywnie dla podatnika.

Optymalizacja podatkowa

W opinii autora, można zoptymalizować przedmiotową transakcję na gruncie przepisów ustawy o VAT. Otóż, w sytuacji gdy strony umówią się[2], że przedmiotowa dostawa maszyny nastąpi w późniejszym okresie, a podatnik (tut. Spółka XYZ) obecnie otrzyma zapłatę za przyszłą skonkretyzowaną dostawę towaru (maszyny), istnieje możliwość skorzystania z instytucji zaliczki/przedpłaty.

Otóż, jak czytamy w § 10 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 marca 2011 r. w sprawie m.in. wystawiania faktur, w przypadku, o którym mowa w art. 20 ust. 3 ustawy, podatnik może wystawić fakturę potwierdzającą otrzymanie całości lub części ceny. Jeśli taką fakturę dokumentującą wpłatę zaliczki[3] podatnik wystawi, zobowiązany będzie również rozpoznać obowiązek podatkowy (z chwilą wystawienia faktury potwierdzającej otrzymanie całości lub części ceny – art. 20 ust. 3 ustawy o VAT).

Chcą przyspieszyć zwrot nadpłaconego VAT
Co więcej, w sytuacji gdy Spółka XYZ udokumentuje przedmiotową transakcję za pomocą faktury VAT będzie również uprawniona do zastosowania 0-proc. stawki podatku VAT (pomimo, iż nie będzie posiadać dowodów potwierdzających wywóz towarów). Powyższe potwierdzają również organy podatkowe. Dla przykładu Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu w decyzji z dnia 12 stycznia 2006 r. (sygn. PP-I-005/446/AD/05) podał: Choć nie wynika to bezpośrednio z przepisów prawa podatkowego, dla wystawionych faktur zaliczkowych stosuje się 0-proc. stawkę podatku VAT, tak jak dla opodatkowania WDT. Spółka transakcję wykaże z chwilą powstania obowiązku podatkowego jako dostawę wewnątrzwspólnotową w deklaracji VAT-7 oraz informacji podsumowującej VAT-UE. W przypadku otrzymania zaliczki obejmującą 100 proc. wartości wynagrodzenia należnego Spółka XYZ nie będzie również zobowiązana do wystawienia tzw. faktury końcowej, co potwierdza § 10 ust. 6 powołanego rozporządzenia wykonawczego.

Natomiast, w przypadku gdy Spółka XYZ nie udokumentuje przedmiotowej transakcji za pomocą faktury VAT (dokumentującej wpłatę zaliczki/przedpłaty) nie będzie zobowiązana do jej wykazania do czasu realizacji dostawy towaru.


[1] Wyrok dotyczył eksportu towarów, przy czym rozważania te można również odczytywać w kontekście wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów

[2] W tym zakresie wskazane jest zawarcie umowy określającej prawa i obowiązki obu stron transakcji.

[3] Także obejmującą 100% kwoty należnego wynagrodzenia

Czytaj w Money.pl
Jakie są rodzaje opodatkowania dochodów firm
Dobra znajomość przepisów o PIT, CIT i VAT ułatwia przedsiębiorcy prowadzenie działalności gospodarczej. Często wybiera on samodzielnie konkretną formę opodatkowania.
Nowe zasady korzystania ze zwolnienia od podatku VAT
Rozpoczynającym działalność gospodarczą nie muszą płacić VAT, jeśli przewidywana wartość sprzedaży nie przekroczy 150 tys. złotych. Mogą się jednak na to zdecydować po spełnieniu pewnych warunków.
VAT 2011. Mogą być problemy w małych sklepach
Stacje benzynowe i markety wprowadzą nowe ceny bez problemu. Gorzej może być w przypadku drobnego handlu.

 



Tagi:podatek, sprzedaż, firma, vat, stawka, wywóz
Zobacz więcej:VAT
Pochwal się na swojej stronie,
że czytasz Money.pl
Przejdź do kalulatorów Money.pl.
Drukuj ten artykuł.
Czytam Money.pl
Podobne wiadomości
Ogródki działkowe a rozliczenie podatku VAT Ogródki działkowe a rozliczenie podatku VAT
Czy sprzedaż nieruchomości gruntowej niezabudowanej przeznaczonej pod ogródki działkowe podlega opodatkowaniu podatkiem VAT?

Polecamy produkty dla firm

PRZYDATNE LINKI

To nowość w podatkach. Minimalne terminy na... To nowość w podatkach. Minimalne terminy na...
Zmienione zasady fakturowania już obowiązują. Wyjaśniamy, na czym polega rewolucja.