2011-04-13 10:56

Wieloletni Plan Finansowy: Rząd dąży do podniesienia CIT

fot: PAP/Radek Pietruszka

Autor: Arkadiusz Droździel, Łukasz Pałka, współpraca Artur Nawrocki

Prawie dwukrotny wzrost wpływów z podatku CIT. Ograniczenie dziury w finansach publicznych z prawie 90 do 15 miliardów złotych. Spadek bezrobocia do 8,5 procent. Takie cuda obiecuje rząd w Wieloletnim Planie Finansowym Państwa 2011-2014.

Money.pl jako pierwszy przeanalizował opublikowany właśnie Wieloletni Plan Finansowy Państwa 2011-2014. Dokument, którego pełną wersję rząd ukrywał przed opinią publiczną przed dwa tygodnie, okazał się zbiorem bardzo optymistycznych prognoz, niepopartych jednak prawie w ogóle konkretnymi rozwiązaniami. Zdaniem Money.pl szanse na realizację zawartych w planie założeń są bardzo niewielkie. Chyba że rząd zdecyduje się na drastyczne podniesienie podatków.

Prawie dwukrotny wzrost dochodów z podatku CIT

Naszą uwagę najbardziej przykuły prognozy dotyczące wpływów z podatków w latach 2010-2014. Rząd zakłada, że z roku na rok będą one systematycznie rosły: z 222,1 miliarda złotych w 2010 roku do niemal 300 miliardów złotych w 2014 roku. Oznacza to przyrost o ponad jedną trzecią.

Źródło: Money.pl na podstawie Wieloletniego Planu Finansowego Państwa 2011-2014.

Wśród podatków najbardziej widoczny jest skok dochodów z CIT, czyli danin płaconych przez firmy. Rządowa prognoza mówi o wzroście z tego tytułu o ponad 90 procent w 2014 roku wobec 2010 roku.

Źródło: Money.pl na podstawie sprawozdań z wykonania budżetów. *Prognozy zawarte w Wieloletnim Planie Finansowym Państwa 2011-2014.

- Nierealne - mówi krótko w rozmowie z Money.pl prof. Krzysztof Rybiński, były wiceprezes NBP. - Jeżeli rząd nie planuje żadnych zmian podatkowych, o których jeszcze nie wiemy, to zyskowność firm musiałaby rosnąć o około 25 procent rocznie. To bardzo optymistyczne założenie. Tym bardziej, że polskie firmy w okresie kryzysu nie odnotowały znacznego spadku zysków, co dawałoby im teraz niską bazę - zauważa ekonomista.

Gomułka: Tusk od początku nie chciał reform Podobnego zdania jest prof. Stanisław Gomułka, były wiceminister finansów w rządzie Donalda Tuska. - Tak optymistyczne prognozy są nieusprawiedliwione danymi historycznymi. W latach 2006-2008, przy bardzo wysokim wzroście gospodarczym, tempo wzrostu dochodów z CIT było niższe - podkreśla ekonomista.

O tym, że rząd może planować niekorzystne dla podatników zmiany w CIT (podwyżka stawki, rozszerzenie go na inne podmioty), sugeruje zawarta w planie finansowym tabela z porównaniem stawek tego podatku w krajach Unii Europejskiej. W tym zestawieniu Polska zalicza się do państw z najniższymi stawkami CIT. Obecność takiej tabeli w dokumencie jest o tyle dziwna, że w rozdziale poświęconym zmianom w systemie podatkowym nie ma żadnej wzmianki o tym podatku.

Jak rząd chował przed Money.pl Plan Finansowy Państwa
Podwyżka CIT może być o tyle bezpieczna dla rządu, że jest to podatek płacony najczęściej przez duże przedsiębiorstwa. W związku z tym nie dotknie to bezpośrednio zwykłych obywateli, co w roku wyborczym ma dla rządu bardzo duże znaczenie.

Dochody z VAT mają wzrosnąć o 30 procent, ale bez podnoszenia stawek

Z kolei zgodnie z rządowymi założeniami VAT ma przynieść budżetowi ponad 137 miliardów złotych w 2014 roku, a więc prawie 30 miliardów złotych więcej niż w ubiegłym roku. W dokumencie próżno jednak szukać konkretnych działań, które mają do tego doprowadzić. Co ciekawe, rząd zakłada, że stawek VAT wcale nie będzie trzeba podnosić. Według wcześniejszych zapowiedzi mógłby on wzrosnąć o kolejny punkt procentowy, tylko jeżeli relacja długu publicznego do PKB przekroczy próg ostrożnościowy na poziomie 55 procent. - Obecnie nie przewiduje się, żeby taka sytuacja miała się zmaterializować - czytamy w rządowym planie.

Podatki mają ograniczyć dziurę budżetową. Reformy niekonieczne

Wzrost dochodów z podatków ma się istotnie przyczynić do spadku deficytu budżetu państwa z ponad 44 miliardów złotych w ubiegłym roku do 28 miliardów złotych w 2014 r. To z kolei ma mieć duży wpływ na ograniczenie deficytu finansów publicznych z 89,4 miliarda złotych w 2010 roku do jedynie 15 miliardów złotych w 2014 roku.

Źródło: Money.pl na podstawie sprawozdań budżetowych oraz prognoz w Wieloletnim Planie Finansowym Państwa 2011-2014.

Zyta Gilowska: Rząd upycha długi po kątach
Naszą uwagę zwraca jednak to, że ograniczenie dziury w finansach publicznych ma nastąpić bez nowych reform. W dokumencie jest tylko mowa o już wcześniej zaproponowanych rozwiązaniach. Chodzi na przykład o regułę wydatkową, zamrożenie płac w budżetówce, reformę emerytur pomostowych.

Nie ma za to ani słowa chociażby o reformie KRUS lub o ograniczaniu liczby pracowników w administracji publicznej. Wręcz przeciwnie, autorzy dokumentu uważają, że odsetek urzędników jest jednym z najniższych w Unii Europejskiej. W 2009 roku na dziesięć tysięcy mieszkańców w Polsce przypadało 268 urzędników, podczas gdy unijna średnia wyniosła 313 pracowników.

Plan zakłada natomiast bardzo optymistyczny rozwój sytuacji na rynku pracy. Stopa bezrobocia z roku na rok ma być coraz niższa i na koniec 2014 roku wynieść 8,5 procent. Takiego wyniki nie notowaliśmy co najmniej od 1990 roku.

Wielki plan mało realny

Jeżeli założenia rządu zawarte w Wieloletnim Planie Finansowym udałoby się spełnić, to ekipa Donalda Tuska już wcale nie musiałaby się spieszyć z koniecznymi reformami. Polsce udałoby się bowiem uniknąć przekroczenia 55-progu ostrożnościowego w relacji długu publicznego do PKB. Dopiero wówczas po jego przekroczeniu rząd jest zobligowany przez UE do radykalnych cięć.

Źródło: Money.pl na podstawie Wieloletniego Planu Finansowego Państwa 2011-2014.

I chociaż założenia rządu są bardzo optymistyczne, to według Money.pl mało realne. Autorzy dokumentu nie wzięli bowiem pod uwagę podstawowych czynników ryzyka, jak chociażby prawdopodobieństwa powrotu spowolnienia gospodarczego w Europie. Do tego trzeba się liczyć ze znacznym spadkiem inwestycji publicznych po 2012 roku (o czym autorzy sami wspominają w dokumencie).

Czytaj w Money.pl
	Uwaga! Wyższy VAT będziemy płacić nawet do 2018 roku Premier Donald Tusk zapowiadając podwyżki stawek podatkowych VAT o jeden punkt procentowy obiecywał, że to rozwiązanie jedynie na trzy lata. Tymczasem nowa ustawa przewiduje powrót do 22-procentowego VAT nawet dopiero w 2019 roku.
	Stawki VAT 2011 pójdą jeszcze w górę - za dwa lata 25 procent? Rząd nie zreformuje finansów państwa. Będzie musiał dalej podnosić podatki - zapowiadają ekonomiści. Pierwsza podwyżka jest już przesądzona.
	Podatkowe łatanie budżetu. Sprawdź, ile zabierze ci rząd Zmiany w VAT na paliwo - 140 zł miesięcznie więcej, VAT na żywność - kilkadziesiąt złotych. Znikną ulgi na biopaliwa. W górę pójdzie akcyza.