Najpopularniejszy w Polsce portal o finansach i biznesie
PIT-39. Zobacz, kto i jak musi go wypełnić

PIT-39. Zobacz, kto i jak musi go wypełnić

Fot. Katarzyna Mała / East News
Podatnicy, którzy w zeszłym roku sprzedali nieruchomość, wybudowaną lub kupioną przed 2009 rokiem, muszą oddać fiskusowi 19 procent dochodu. Obowiązku mogą uniknąć, jeśli pieniądze zyskane ze sprzedaży przeznaczą na przykład na zakup nowego mieszkania, remont lub spłatę kredytu hipotecznego.

Podatek trzeba zapłacić od sprzedaży:

  • nieruchomości, jej części lub udziału w niej,
  • spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
  • prawa wieczystego użytkowania gruntów.


Dotyczy to jednak tylko transakcji, w których sprzedawca pozbywa się mieszkania (lub innej nieruchomości) przed upływem 5 lat od kiedy je kupił (lub wybudował). Sposób obliczania tego okresu jest jednak dość specyficzny. Bieg 5 lat rozpoczyna się bowiem od ostatniego dnia roku, w którym nieruchomość została nabyta.

Przykład 1

Podatnik kupił mieszkanie w marcu 2009 roku. Żeby nie zapłacić podatku nie może jej sprzedać wcześniej niż po 31 grudnia 2014 roku, czyli de facto po 5 latach i 9 miesiącach. Dzieje się tak dlatego, że okres pięciu lat liczy się od 31 grudnia 2009 roku.

Ci, którzy sprzedali mieszkanie w 2014 roku nie mogą już korzystać z ulgi meldunkowej. Pozwalała ona uniknąć podatku, jeśli udowodniło się przynajmniej roczne zameldowanie w sprzedawanym mieszkaniu. Została zastąpiona przez tak zwaną ulgę mieszkaniową. Podatku wciąż nie trzeba będzie płacić, jeśli pieniądze ze sprzedaży w ciągu dwóch lat w całości przeznaczy się na inne cele mieszkaniowe, na przykład:

  • budowę domu lub kupno nowego mieszkania,
  • spłatę kredytu hipotecznego,
  • remont innego mieszkania.


Gdyby na takie cele przeznaczona była jedynie część dochodu, to od tej niewykorzystanej nadal trzeba będzie zapłacić 19-procentowy podatek. Oczywiście, jeśli sprzedaż nastąpiła szybciej niż po upływie wspomnianych 5 lat.

Rozliczenia podatku w takiej sytuacji dokonuje się na formularzu PIT-39, który trzeba złożyć w urzędzie skarbowym do końca kwietnia.

Instrukcja wypełnienia PIT-39. Kliknij, żeby pobrać formularz

Sposób wypełniania rocznego zeznania pokażemy w oparciu o następujące założenia:

  • podatnik sprzedał mieszkanie po 3 latach od jego kupna,
  • cena zakupu mieszkania w 2011 roku wyniosła 180 tysięcy złotych,
  • cena sprzedaży w 2014 roku wyniosła 220 tysięcy złotych,
  • właściciel w 2013 roku przeprowadził generalny remont (m. in. wymiana instalacji, okien), który kosztował go 10 tysięcy złotych,
  • mieszkanie nie było wynajmowane i amortyzowane,
  • podatnik planuje w 2015 roku przeznaczyć 200 tysięcy z otrzymanych 220 na zakup nowego mieszkania.

 

Jak w każdym zeznaniu podatkowym, również w PIT-39 należy rozpocząć od wpisania numeru PESEL (lub NIP-u dla przedsiębiorców) oraz roku podatkowego (w naszym przypadku będzie to 2014). Następnie trzeba wskazać właściwego ze względu na miejsce zamieszkania naczelnika urzędu skarbowego (znajdziesz go tutaj), podać cel składania zeznania oraz wszystkie dane identyfikacyjne podatnika.

W polu 20 należy wpisać przychód, czyli cenę sprzedaży pomniejszoną przez ewentualne koszty odpłatnego zbycia nieruchomości. Mogą nimi być na przykład pieniądze wydane na:

  • pośrednictwo,
  • wykupienie ogłoszeń w prasie,
  • opinię rzeczoznawcy,
  • sporządzenie aktu notarialnego.


W naszym przykładzie tego typu koszty pomijamy, dlatego w rubryce należy wpisać tylko cenę sprzedaży, czyli 220 tysięcy złotych. Co ważne, musi ona odpowiadać wartości rynkowej. Jeśli znacznie od niej odbiega, urząd skarbowy może ją zakwestionować i zastosować właściwą wartość rynkową (zazwyczaj wyższą niż podana w zeznaniu) i może obciążyć podatnika kosztem opinii biegłego lub rzeczoznawcy.

Jeśli sprzedaż mieszkania rozliczają małżonkowie posiadający po 50 procent praw do nieruchomości, to w polach 20, 21 i 25 wpisują połowę całkowitych kwot (odpowiednio: 110, 95 i 100 tysięcy złotych), a PIT-39 składają indywidualnie.
Pole 21 dotyczy kosztów uzyskania przychodów. Należą do nich nie tylko cena, za jaką mieszkanie zostało kupione, ale również poniesione przez właściciela koszty, które przyczyniły się do wzrostu jego wartości (na przykład remonty czy rozbudowy), oczywiście udokumentowane fakturami lub rachunkami. W naszym przykładzie do tej rubryki należy zatem wpisać 190 tysięcy (180 tysięcy ceny zakupu i 10 tysięcy kosztów remontu). Ponieważ amortyzacja przykładowego mieszkania nie dotyczy, można przejść bezpośrednio do pola 23. Tam należy wpisać 30 tysięcy (220-190 tysięcy złotych). Gdyby mieszkanie zostało sprzedane poniżej kosztów, należałoby wypełnić pole 24.

W polu 25 podatnik musi wpisać kwotę zwolnioną od podatku, czyli tę wynikającą z tak zwanej ulgi mieszkaniowej. Jest ona obliczana proporcjonalnie, według następującego wzoru:

(dochód x kwota przeznaczona na cele mieszkaniowe w ciągu 2 lat) / przychód

Zakładając, że sprzedawca chce 200 tysięcy przeznaczyć na kupno nowego mieszkania w 2015 roku, kwota zwolniona wyniesie:

(30 000 x 200 000) / 220 000 = 27 272,73 zł

Jeśli z jakiegoś powodu podatnik zmieni plany i nie przeznaczy pieniędzy w ciągu dwóch lat na cele mieszkaniowe, będzie musiał złożyć korektę zeznania za 2014 rok i zaznaczyć w polu 6 punkt 2 - korekta zeznania.

W polu 26 należy wpisać podstawę opodatkowania, czyli różnicę miedzy dochodem a kwotą zwolnioną, czyli, według danych z przykładu 2727,27 zł. Musi ona być jednak zaokrąglona do pełnych złotych, więc wyniesie 2727 złotych.

Od tej kwoty należy obliczyć 19 procent i wpisać w polu 27 (518,13 zł). Następnie trzeba podatek zaokrąglić do 518 złotych i wpisać w polu 29. Pole 28 dotyczy podatku zapłaconego za granicą i przykładu nie dotyczy.

Pola 30-35 dotyczą tylko tych podatników, którzy byli objęci zryczałtowanym podatkiem dochodowym lub płacili go za granicą. W większości przypadków pozostają zatem puste, w przeciwieństwie do pola 36, które jest istotą całego zeznania. W nim bowiem podatnik wpisuje kwotę (w naszym przykładzie jest to 518 złotych), którą musi przelać urzędowi skarbowemu. Ma na to czas, podobnie jak na złożenie zeznania, do końca kwietnia 2015 roku.

Część F wypełniają tylko osoby niemające miejsca zamieszkania w Polsce, natomiast w części G należy podać przychody na przykład z dywidend, odsetek od papierów wartościowych lub udziału w funduszach kapitałowych, jeśli podatnik takie osiągnął.

W PIT-39 również można przekazać 1 procent podatku na rzecz wybranej organizacji pożytku publicznego. Jej numer KRS należy wpisać w polu 51, a przekazywaną kwotę (zaokrągloną do pełnych dziesiątek groszy w dół, czyli w naszym przykładzie 5,10 zł) w rubryce 52. W części I można podać cel szczegółowy (na przykład dane konkretnego podopiecznego fundacji) oraz ewentualnie wyrazić zgodę na przekazanie swoich danych do wspomaganej organizacji.

Tak sporządzone zeznanie wystarczy tylko podpisać i dostarczyć do odpowiedniego urzędu skarbowego. Można to zrobić osobiście, pocztą lub przy pomocy systemu elektronicznego e-Deklaracje.

Czytaj więcej w Money.pl
Rozliczenie PIT do końca stycznia. Kto musi?
Nie wszystkich podatników obejmuje data 30 kwietnia. Niektórzy muszą rozliczyć się z fiskusem wcześniej.
PITy-11. Ważne zmiany dla pracodawców!
Od tego roku obowiązują nowe terminy i sposoby przekazania dokumentów. Sprawdź, jakie.
Darowizna sposobem na niższy podatek
Wspierając działalność charytatywną można zaoszczędzić, jednak nie więcej niż 10 procent.
Money.pl
Czytaj także
Polecane galerie
Ewa604
195.218.19.* 2015-05-06 22:48
Dostałam w darowiznie działke na której wybudowałam dom, niestety musiałam sprzedać go przed upływem 5 lat. Cala kwota ze sprzedazy domu zostala przeznaczona na splate kredytu. Z przyczyn losowych nie mam faktur za budowe domu. Czy kwote kredytu moge podac jako koszty uzyskania przychodu? Jak moge to poprawnie rozliczy? Co wpisac w polu 21?
Anelkaz7
37.152.19.* 2015-04-21 21:54
W 2012 r. złożyłam zeznanie PIT-39, prowadziłam wówczas działalność gospodarczą i jako identyfikator podatkowy wpisywałam nip, obecnie muszę zrobić korektę tej deklaracji, lecz nie prowadzę już działalności. Powinnam w korekcie deklaracji wpisać nip czy pesel?
karol792
78.88.89.* 2015-04-10 18:56
Witam, ja szukając jakiegoś poradnika do wypełnienia PIT-u znalazłem http://www.pit-poradnik.pl/ . Jakby ktoś szukał pomocy to myślę że tu jest wszystko w miarę prosto i zrozumiale opisane .
Zobacz więcej komentarzy (6)