Notowania

przewóz
11-12-2013 (19:49)

Przewóz czy spedycja - jak odróżnić?

Z perspektywy przepisów, przewóz i spedycja są różnymi usługami, poddanymi odmiennym reżimom prawnym.

Podziel się
Dodaj komentarz
(Money.pl/Tomasz Brankiewicz)

Firmy przewozowe i spedycyjne prowadzą podobną na pierwszy rzut oka działalność. Z perspektywy przepisów, przewóz i spedycja są różnymi usługami, poddanymi odmiennym reżimom prawnym. Dlatego ważne jest, aby zarówno sami przedsiębiorcy trudniący się powyżej opisaną działalnością, ale także ich kontrahenci znali różnice pomiędzy przewozem, a spedycją.

Bardzo często firmy spedycyjne świadczą usługi typowego przewozu towarów, nie będąc tego świadomym. Niezwykle rzadko zdarza się sytuacja odwrotna, by to przewoźnik zajmował się w praktyce spedycją. Rozróżnienie ma zasadniczy wpływ na obowiązki spedytorów i przewoźników oraz ich zakres odpowiedzialności.

Prawo

Odnośnie usług przewozu towarów polskie uregulowania znajdują się przede wszystkim w ustawie Prawo przewozowe z dnia 15.11.1984 r. Również Kodeks cywilny reguluje umowę przewozu (umowa nazwana), jednak w sposób bardziej ograniczony. Przy przewozach międzynarodowych zasadnicze zastosowanie ma z kolei Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu towarów (CMR). Zważyć należy, iż Konwencja ta ma pierwszeństwo w stosowaniu przed ww. przepisami krajowymi. Dopiero w razie braku uregulowania określonych sytuacji w Konwencji, można sięgnąć do przepisów krajowych. Zatem usługi przewozowe zostały dość szczegółowo uregulowane przez przepisy krajowe i międzynarodowe.

Inaczej kształtuje się sytuacja przy spedycji. Umowa spedycji to także umowa nazwana, uregulowana w Kodeksie cywilnym, do której zastosowanie, w sprawach nieuregulowanych, znajdują przepisy o zleceniu. Innych regulacji polskie prawo nie przewiduje. Do spedycji nie ma zastosowania również ww. Konwencja. W praktyce regulacje te często okazują się niewystarczające. Dlatego spedytorzy nierzadko, i słusznie, korzystają z Ogólnych Polskich Warunków Spedycyjnych (2010), które w sposób bardziej dokładny regulują obowiązki i prawa spedytora.

Umowa

Na fakt, czy w konkretnym przypadku została zawarta umowa spedycji czy przewozu, nie ma wpływu sama nazwa umowy. Istotne jest natomiast określenie przedmiotu umowy i obowiązków stron. Co do zasady, przez umowę przewozu przewoźnik zobowiązuje się w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa do przewiezienia za wynagrodzeniem osób lub rzeczy. Z kolei spedycja to zobowiązanie się, za wynagrodzeniem, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa do wysyłania lub odbioru przesyłki albo do dokonania innych usług związanych z jej przewozem. Już z samych wyżej przytoczonych definicji widać, że zasadą jest, iż spedytor przyjmuje zlecenie od klienta i zarządza/organizuje wykonanie przewozu. Zakres jego obowiązków może obejmować np. zlecenie składu i przechowania, załadunek, odprawę celną, odbiór, rozładunek i inne usługi. Dla odróżnienia zatem spedycji od przewozu istotny będzie przede wszystkim zakres zlecenia od klienta (sam przewóz przesyłki czy zorganizowanie całości wysłania i odbioru przesyłki). W praktyce
spedytor często przyjmuje w umowie tylko lakonicznie określone wykonanie przewozu towaru. Wtedy, niezależnie czy przewóz zostanie wykonany przez niego osobiście, czy zlecony innemu przedsiębiorcy, spedytor taki jest traktowany przez przepisy jako przewoźnik.

Odpowiedzialność

Powyższa różnica w przedmiocie zlecenia przekłada się jednocześnie na odmienne przesłanki i zakres odpowiedzialności przewoźnika i spedytora. Odpowiedzialność przewoźnika dotyczy m.in. samej przesyłki (np. odpowiedzialność za uszkodzenie, zaginięcie, stan przesyłki) i jej punktualnej dostawy. Odmiennie – spedytor, gdy wykaże, że dołożył należytej staranności przy wyborze przewoźnika i ewentualnych dalszych spedytorów, którzy wykonywali zlecenie, praktycznie nie ponosi żadnej odpowiedzialności. Staranność w wyborze polega w szczególności na powierzeniu wykonania usługi przewoźnikom czy dalszym spedytorom, którzy są profesjonalni, ubezpieczeni i zasługują na zaufanie. Zatem odpowiedzialność przewoźnika jest szersza i bardziej złożona. Z kolei, gdy spedytor sam wykonał przewóz, ponosi odpowiedzialność jak przewoźnik.

Uprawnienia

Różnią się również uprawnienia spedytora i przewoźnika. Dla przykładu, zarówno przewoźnikowi, jak i spedytorowi przysługuje prawo zastawu na przesyłce dla zabezpieczenia swoich roszczeń np. o przewoźne. Znacznie upraszczając kwestię, przewoźnik może wykonać prawo zastawu na przesyłce zabezpieczając roszczenia wynikające z konkretnej umowy przewozu. Z kolei spedytor może wykonywać prawo zastawu na przesyłce dla zabezpieczenia roszczeń wynikłych ze zleceń spedycyjnych, czyli nie tylko z jednej umowy, ale i z umów poprzednich. Powyższe w sposób praktyczny przekłada się na zakres roszczeń możliwych do zabezpieczenia przez zastaw (szczególnie gdy spedytora z klientem rzeczywiście łączy umowa przewozu, a nie spedycji).

Zaznaczyć należy, iż opisane powyżej zagadnienie stanowi jedynie wprowadzenie do szerokiej tematyki przewozu i spedycji. Jednak już z samego wprowadzenia widać, iż dla uniknięcia późniejszych sporów (a co za tym idzie wydatków finansowych), należy w umowie dokładnie opisywać przedmiot zlecenia. Spedytor powinien w szczególności dopilnować, by przedmiotem jego zobowiązania była szczegółowo określona organizacja lub zarządzanie przewozem przesyłki, a nie sam przewóz.

KANCELARIA ADWOKACKA ADWOKAT MAGDALENA AMEREK-KRAJEWSKA

Czytaj więcej w Money.pl
Pesymizm wśród przedsiębiorców. Powód? Dla prawie połowy polskich małych i średnich firm to przetrwanie na rynku, a nie np. zwiększenie sprzedaży czy zysku, jest nadrzędnym celem strategicznym.
Wigilię dla kontrahentów rozliczysz w kosztach Możliwość zmniejszenia podatku przez spotkanie wigilijne dla kontrahentów należy potraktować bardzo ostrożnie.
Nowy przedsiębiorca może bardziej obniżyć podatek przy kupnie auta nowy przedsiębiorca ma większe możliwości wyboru korzystnej metody amortyzacji niż przedsiębiorca prowadzący firmę dłużej niż dwa lata.
Tagi: przewóz, wiadomości, wiadmomości, gospodarka, baza wiedzy, prawo, msp, czołówki
komentarze
+1
+1
ważne
smutne
ciekawe
irytujące
Napisz komentarz

Wybrane dla Ciebie