Najpopularniejszy w Polsce portal o finansach i biznesie
ZUS ZLA. Kiedy trzeba dostarczyć zwolnienie lekarskie pracodawcy?

ZUS ZLA. Kiedy trzeba dostarczyć zwolnienie lekarskie pracodawcy?

Fot. ulezidar/iStockphoto
Tylko w niektórych przypadkach można liczyć na zasiłek chorobowy w wysokości pełnej pensji. Zazwyczaj stanowi on bowiem tylko 80 procent wynagrodzenia. A jeśli chory nie dostarczy pracodawcy zwolnienia lekarskiego odpowiednio szybko, to świadczenie zmaleje jeszcze o 25 procent.

Za czas choroby, co do zasady, pracownik nie otrzymuje wynagrodzenia w takiej wysokości, jakie dostałby normalnie pracując. Wyjątkiem od tej reguły są jednak sytuacje, w których niezdolność do pracy:

  • jest spowodowana ciążą,
  • powstała na skutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej,
  • jest efektem przeprowadzenia niezbędnych badań lekarskich, przewidzianych dla dawców komórek, tkanek i narządów (lub poddania się zabiegowi ich pobrania),
  • powstała z powodu wypadku w drodze do lub z pracy.


Jeśli choroba wymaga pobytu w szpitalu, chory otrzyma zasiłek w wysokości 70 procent podstawy wymiaru, chyba że hospitalizowany pracownik ukończył 50 lat. W takim przypadku świadczenie wynosi 80 procent pensji.

Zasiłek chorobowy nie przysługuje natomiast wtedy, gdy niezdolność do pracy wystąpiła w czasie:

  • urlopu bezpłatnego,
  • urlopu wychowawczego,
  • tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności (chyba, że ubezpieczenie wynika właśnie z tytułu pracy więźnia lub aresztanta - więcej na temat zatrudniania skazanych i aresztowanych przeczytasz tutaj).


Okres pobierania świadczenia nie może przekraczać 182 dni, a jeśli przyczyną jest gruźlica - 270 dni. W przypadku dalszej niezdolności do pracy, chory może ubiegać się o świadczenie rehabilitacyjne, również wypłacane przez ZUS.

Zwolnienie lekarskie

Od początku 2014 roku wszyscy lekarze mają obowiązek wystawiać zwolnienia na ujednoliconym druku ZUS ZLA. Formularz składa się z trzech części. Oryginał (w kolorze różowym) lekarz przesyła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a jedną z kopii - przechowuje przez minimum 3 lata.

Drugą kopię otrzymuje chory, który ma obowiązek dostarczyć ją pracodawcy najpóźniej w ciągu siedmiu dni (jeśli jest zatrudniony u kilku pracodawców - otrzymuje po jednym zaświadczeniu dla każdego z nich). Okres ten liczy się jednak od dnia następującego po wystawieniu zaświadczenia.

Przykład 1

Pracownik poszedł 17 listopada do lekarza, który stwierdził u niego anginę i wypisał zwolnienie od 18 do 28 listopada. Okres 7 dni liczy się więc od 18 listopada. Chory musi zwolnienie dostarczyć najpóźniej 24 dnia miesiąca.

Niedopełnienie tego obowiązku skutkuje obniżeniem zasiłku o jedną czwartą za każdy dzień zwłoki, niezależnie od tego, czy wynosił on 100, 80 czy 70 procent. Ubezpieczony może uniknąć potrącenia, jeśli udowodni, że niedostarczenie zaświadczenia było skutkiem niezależnych od niego przyczyn.

Przykład 2

Pracownik z przykładu 1 od 15 miesięcy jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę, a jego pensja jest stała i wynosi 3000 złotych brutto. Przysługuje mu zasiłek w wysokości 80 procent, a jego dzienną stawkę wylicza się następująco:


(3000 - 13,71%) / 30 dni = 86,29 x 80% = 69,03 złotych


Za okres 12 dni zasiłek wyniesie więc 828,36 złotych (12 x 69,03 złotych), pod warunkiem, że zwolnienie zostanie dostarczone pracodawcy w terminie.


Jeśli natomiast pracownik dostarczy zaświadczenie 27 listopada, to za 3 dni zwłoki (25, 26 i 27 listopada), zasiłek wyniesie dziennie 51,77 złotych (0,75 x 69,03). W sumie dostanie więc 776,58 złotych.


Całkowita kwota zasiłku podlega jeszcze oczywiście opodatkowaniu stawką 18 procent.

Praca na tak zwanym L4 (to dawna nazwa druku ZLA) jest zabroniona. Jeśli ZUS stwierdzi, że chory pracuje, na przykład u innego pracodawcy, odbierze prawo do zasiłku chorobowego.

Zwolnienie lekarskie zazwyczaj obowiązuje już w dniu jego wystawienia lub następującym po nim. W szczególnych przypadkach może być wystawione z datą późniejszą. Dzieje się tak na przykład wtedy, gdy bezpośrednio po badaniu przypadają dni wolne od pracy lub wizyta ma miejsce w trakcie wcześniej orzeczonej niezdolności do pracy (choćby w celu przedłużenia zwolnienia).

Działa to również w drugą stronę. Lekarz może wpisać na druku ZUS ZLA datę wsteczną, maksymalnie trzy dni przed wizytą (z wyjątkiem psychiatrów, których trzydniowy limit nie obowiązuje), jeśli wyniki badań jednoznacznie wskazują, że chory nie był w tym czasie zdolny do pracy.

Co zawiera druk ZUS ZLA?

Oprócz standardowych elementów, takich jak dane identyfikacyjne i adresowe osoby ubezpieczonej czy okres niezdolności do pracy, druk zwolnienia lekarskiego zawiera również informacje na temat choroby oraz zaleceń (na przykład czy chory może chodzić, czy powinien leżeć). Pracodawca nie musi jednak wiedzieć, na co dokładnie choruje jego pracownik. Dlatego przed wypełnieniem pola numer statystyczny choroby, lekarz powinien rozłączyć egzemplarze zwolnienia tak, aby dokładna diagnoza znalazła się tylko na oryginale (przesyłanym do ZUS) oraz tej kopii, która zostaje zarchiwizowana.

Zdarza się jednak (gdy firma zatrudnia więcej niż 20 pracowników), że to nie ZUS, a pracodawca wypłaca choremu zasiłek. Musi więc wtedy wiedzieć, ile (100 czy 80 procent) i jak długo płacić. W tym celu lekarz wpisuje jeden z kodów literowych:

  • A, jeśli po przerwie nieprzekraczającej 60 dni pracownik zapadł na tą samą chorobę, co ostatnio
  • B , w przypadku ciąży,
  • C, gdy niezdolność do pracy spowodowana jest nadużyciem alkoholu,
  • D dla gruźlicy,
  • E, w przypadku choroby, której okres wylęgania jest dłuższy niż 14 dni lub objawy pojawiają się po więcej niż dwóch tygodniach.


Jeśli nie zajdzie żadna z powyższych okoliczności (na przykład w przypadku zwykłej choroby), pole to pozostaje puste. Na pisemny wniosek ubezpieczonego lekarz może również nie wpisywać kodu B i D.

Ostatnie lata

Zgodnie z wytycznymi Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, papierowe zwolnienia lekarskie będą powoli odchodziły do lamusa. Mają je zastąpić e-zwolnienia. Od początku 2015 roku rozpocznie się procedura wdrażania systemu elektronicznego, który ma usprawnić działanie nie tylko lekarzy, ale również pracowników. Nie trzeba już więc będzie dostarczać zaświadczenia pracodawcy, bo zostanie ono przesłane bezpośrednio po badaniu. System ma zostać wprowadzony w ciągu trzech lat. Jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem, w 2018 roku w Polsce już w ogóle nie będzie papierowych zwolnień lekarskich.

Czytaj więcej w Money.pl
Bez tego nie będziesz ubezpieczony
Zobacz, jak poprawnie wypełnić specjalny druk zgłoszeniowy.
Oszczędzisz nawet 700 złotych na ZUS
Zobacz, kiedy nie musisz płacić składek emerytalnych, rentowych i chorobowych.
Bałagan na koncie? Tak je uporządkujesz
Nie musisz składać kilku dokumentów. Wystarczy jeden formularz
Money.pl
Czytaj także
Polecane galerie
jakmirek
82.143.190.* 2015-08-27 10:48
Pracodawca przekazuje zwolnienie do ZUS bez zbędnej zwloki z adnotacją na odwrocie zwolnienia "zatrudnienie trwa nadal" oraz z datą dostarczenia zwolnienia przez pracownika do pracodawcy. Co należy zrobić jeżeli pracodawca również jest na zwolnieniu? Firma to dwie osoby pracodawca i jeden pracownik. Z góry dzięki.