Na skróty
Money.plFirmaWiadomościKadry > PoradnikiUmowa o pracę i jej rodzaje
2008-07-14 12:27

Umowa o pracę i jej rodzaje


Podpisanie umowy o pracę (bądź ustne jej zawarcie) oznacza, iż pomiędzy stronami tej umowy: pracownikiem i pracodawcą, nawiązany został stosunek pracy.

Nawiązanie stosunku pracy jest jednoznaczne z tym, iż:

* pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a
* pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.



Stosunek pracy nawiązuje się w terminie określonym w umowie jako dzień rozpoczęcia pracy, a jeżeli terminu tego nie określono - w dniu zawarcia umowy.

Prawo pracy przewiduje kilka rodzajów umów o pracę.

Umowę o pracę zawiera się na piśmie.Pracodawca sporządza umowę o pracę co najmniej w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, z których jeden doręcza się pracownikowi, a drugi włącza do jego akt osobowych.

Jeżeli umowa o pracę nie została zawarta z zachowaniem formy pisemnej, pracodawca powinien, najpóźniej w dniu rozpoczęcia pracy przez pracownika, potwierdzić pracownikowi na piśmie ustalenia co do rodzaju umowy oraz jej warunków.

Potwierdzenie takie również sporządza się co najmniej w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach i jeden z nich doręcza pracownikowi za pisemnym potwierdzeniem odbioru.

Umowa o pracę określa strony umowy, rodzaj umowy, datę jej zawarcia oraz warunki pracy i płacy, w szczególności:

* rodzaj pracy
* miejsce wykonywania pracy
* wynagrodzenie za pracę odpowiadające rodzajowi pracy, ze wskazaniem składników wynagrodzenia
* wymiar czasu pracy
* termin rozpoczęcia pracy.

Ponadto pracodawca informuje każdego pracownika indywidualnie na piśmie, nie później niż w ciągu 7 dni od dnia zawarcia umowy o pracę, o:

* obowiązującej dobowej i tygodniowej normie czasu pracy
* częstotliwości wypłaty wynagrodzenia za pracę
* urlopie wypoczynkowym
* długości okresu wypowiedzenia umowy,

jeżeli pracodawca nie ma obowiązku ustalenia regulaminu pracy - dodatkowo o:

* porze nocnej,
* miejscu, terminie i czasie wypłaty wynagrodzenia
* przyjętym sposobie potwierdzania przez pracowników przybycia i obecności w pracy oraz usprawiedliwiania nieobecności w pracy.

W "Informacjach o kandydacie" pisaliśmy jakie dane i jakie dokumenty może żądać od kandydata pracodawca. Gdy kandydat staje się pracownikiem - ilość danych dostępnych dla pracodawcy nieco się zwiększa.

Oprócz informacji zebranych w toku rekrutacji - pracodawca może żądać od świeżego pracownika:

* innych danych osobowych pracownika, a także imion i nazwisk oraz dat urodzenia dzieci pracownika, jeżeli podanie takich danych jest konieczne ze względu na korzystanie przez pracownika ze szczególnych uprawnień przewidzianych w prawie pracy,
* numeru PESEL pracownika

Również w tym przypadku pracodawca ma prawo żądać udokumentowania ww. danych oraz żądać podania innych danych, jeżeli obowiązek ich podania wynika z odrębnych przepisów.

I tak, na podstawie odrębnych przepisów pracodawca - jako płatnik podatku dochodowego od osób fizycznych, ma prawo żądać od pracownika-podatnika podania jego numeru NIP.

Pracodawca powinien również uzyskać oświadczenie pracownika o tym, czy pozostaje lub nie w rejestrze bezrobotnych. W przypadku, gdy pracownik był zarejestrowany jako bezrobotny - pracodawca ma obowiązek zawiadomić o fakcie jego zatrudnienia powiatowy urząd pracy - na piśmie w terminie 5 dni..

Jakie dokumenty wiążą się z zawarciem i trwaniem stosunku pracy sprawdzić można w punkcie "Dokumentacja pracownicza".

Przed dopuszczeniem do pracy pracodawca powinien uzyskać od pracownika pisemne potwierdzenie zapoznania się z treścią:

* regulaminu pracy
* z informacjami, które pracodawca ma obowiązek wręczyć pracownikowi na piśmie w ciągu 7 dni od dnia zawarcia umowy o pracę (m.in. o obowiązującej dobowej i tygodniowej normie czasu pracy, częstotliwości wypłaty wynagrodzenia za pracę, urlopie wypoczynkowym itd.)
* z przepisami i zasadami dotyczącymi bezpieczeństwa i higieny pracy
* z zakresem informacji objętych tajemnicą określoną w obowiązujących ustawach dla umówionego z pracownikiem rodzaju pracy
* a także z obwieszczeniem o systemie i rozkładzie czasu pracy oraz o przyjętych okresach rozliczeniowych czasu pracy

Jeżeli zachodzi taka potrzeba, pracodawca w związku z zatrudnieniem pracownika wystawia legitymację służbową, przepustkę albo inny dokument upoważniający pracownika do przebywania na terenie zakładu pracy lub załatwiania spraw służbowych poza zakładem.

Jeżeli świadectwo pracy przedłożone przez pracownika zawiera wzmiankę o zajęciu wynagrodzenia za pracę, pracodawca zawiadamia o zatrudnieniu takiego pracownika komornika prowadzącego postępowanie egzekucyjne oraz pracodawcę, który wydał świadectwo (art. 884 § 3 Kodeksu postępowania cywilnego).

Rodzaje umów o pracę:

* Umowa na okres próbny
* Umowa na czas wykonywania określonej pracy
* Umowa na czas określony
* Umowa na zastępstwo
* Umowa na czas nieokreślony

Umowa na okres próbny

Umowa na okres próbny może poprzedzać każdą z pozostałych umów o pracę. Ten rodzaj umowy obowiązywać może pracownika i pracodawcę tylko jeden raz i to na okres nie dłuższy niż 3 miesiące.

Umowa na okres próbny jest bardzo często stosowana w praktyce. Pozwala sprawdzić umiejętności pracownika nie wiążąc stron na dłużej. Po pozytywnie zaliczonym okresie próbnym pracownicy zatrudniani są w oparciu o pozostałe formy umów o pracę.
Umowa na czas wykonywania określonej pracy

Jest to umowa o charakterze terminowym, zawierana na czas wykonania określonego zadania. Taki rodzaj umowy często pojawia się w sytuacjach, gdy w momencie zawierania umowy trudno jednoznacznie wyznaczyć czas, w którym pracownik będzie wykonywał na rzecz pracodawcy umówioną pracę. W związku z tym zakończenie obowiązywania takiej umowy uzależnia się od zakończenia przez pracownika powierzonej mu pracy.

Umowę na czas wykonania określonej pracy spotkamy m.in. w pracach sezonowych i dorywczych.
Umowa na czas określony

Najistotniejszą cechą tej umowy jest to, iż w jej treści strony z góry określają dokładny termin, w jakim umowa ta będzie je wiązać. Z upływem dnia, do którego umowa została zawarta - stosunek pracy ulega rozwiązaniu.

Od 1 maja 2004 roku ilość umów na czas określony zawieranych z tym samym pracownikiem na następujące po sobie okresy jest ściśle określona. Zgodnie z art. 251 kodeksu pracy:

"zawarcie kolejnej umowy o pracę na czas określony jest równoznaczne w skutkach prawnych z zawarciem umowy o pracę na czas nieokreślony, jeżeli poprzednio strony dwukrotnie zawarły umowę o pracę na czas określony na następujące po sobie okresy, o ile przerwa między rozwiązaniem poprzedniej a nawiązaniem kolejnej umowy o pracę nie przekroczyła 1 miesiąca."

Należy zaznaczyć, iż wszelkie aneksy i zmiany tego typu umów, które wydłużałyby pierwotnie zapisany czas obowiązywania umowy - uważa się za zawarciekolejnej umowy o pracę na czas określony.

Przepis art. 251 k.p. stosuje się do umów o pracę zawartych lub zmienianych w sposób określony w tym przepisie od dnia wstąpienia Polski do UE. A więc przy "odliczaniu" ilości zawartych umów na czas określony należy wziąć pod uwagę tylko te umowy, które były zmieniane bądź zawierane po 1 maja 2004 roku.
Umowa na zastępstwo

Jest to szczególny rodzaj umowy na czas określony. Jeżeli zachodzi konieczność zastępstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy, pracodawca może w tym celu zatrudnić innego pracownika na podstawie umowy o pracę na czas określony, obejmujący czas tej nieobecności.

Do umowy na zastępstwo nie mają zastosowania przepisy art. 251 kodeksu pracy (patrz: umowa na czas określony).
Umowa na czas nieokreślony

Najbardziej pożądana przez pracowników, mniej chętnie postrzegana przez pracodawców. Tego typu umowa wiąże strony bezterminowo, przez co daje pracownikowi stabilizację zatrudnienia, pracodawcy zaś pozwala na zbudowanie stałych więzów z cenionym pracownikiem.

JAK ZAŁOŻYĆ FIRMĘ - PRZEWODNIK KROK PO KROKU!

 



Pochwal się na swojej stronie,
że czytasz Money.pl
Przejdź do kalulatorów Money.pl.
Drukuj ten artykuł.
Czytam Money.pl


2011-11-30 17:35:34 91.231.24.* | Natka
Re: Umowa o pracę i jej rodzaje [1]
Mam pytanie konczy mi sie umowa o prace dnia 01.12.2011 w jakim terminie pracodawca musi wystawic mi nastepna umowe ile ma na to czasu? Bardzo prosze o odpowiedz
2011-11-30 19:11:34 szklarek  [ Tysiącznik na forum ]
Nie ma takiego terminu, bo nie ma żadnego obowiązku Pani nadal zatrudniać.

Polecamy produkty dla firm

PRZYDATNE LINKI