Najpopularniejszy w Polsce portal o finansach i biznesie
Urlop na żądanie. Kiedy i jak go zgłosić?

Urlop na żądanie. Kiedy i jak go zgłosić?

Fot. TommL/iStockphoto
Wbrew ogólnej opinii nie wystarczy, że zakomunikujesz szefowi chęć wzięcia urlopu na żądanie. W niektórych przypadkach pracodawca może się na to nie zgodzić. Sprawdź, jak poprawnie korzystać z tego przywileju.

Pracownik może cztery razy w roku nie przyjść do pracy i za każdym razem poinformować o tym szefa nawet tego samego dnia, do godziny, o której zgodnie z planem powinien rozpocząć swoje obowiązki. Zapewnia mu to artykuł 1672 Kodeksu pracy. Przepis ten jest wygodny dla pracowników, którzy z nagłych przyczyn nie mogą stawić się w miejscu pracy. W rzeczywistości urlop na żądanie często jest nazywany kacowym. – Taki termin jest nieuzasadniony – protestuje mecenas Grzegorz Trejgel, radca prawny w Kancelarii Prawa Pracy Wojewódka i Wspólnicy. – Pracownicy wykorzystują to uprawnienie z różnych przyczyn, w większości przypadków losowych. Należy jednak pamiętać, iż przepisy Kodeksu pracy w przypadku urlopu na żądanie nie nakładają na pracownika obowiązku wskazywania przyczyn z jakiej chcą z niego skorzystać, a pracodawca o taką przyczynę nie może pytać.

Jak wziąć urlop?

Przepisy Kodeksu pracy nie precyzują w jakiej formie należy zgłosić wniosek o udzielenie urlopu na żądanie ani w jakim terminie – wyjaśnia mecenas Grzegorz Trejgel. Oznacza to, że można o tym poinformować pracodawcę osobiście, ale również telefonicznie, drogą elektroniczną lub nawet przy pomocy SMS. – Z orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika jednak, iż pracownik powinien zgłosić chęć korzystania z urlopu na żądanie najpóźniej przed rozpoczęciem swojej pracy w danym dniu.

Pracodawca teoretycznie nie może odmówić takiego urlopu, choć w praktyce zdarzają się odstępstwa od tej reguły. – W świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego pracodawca może odmówić udzielenia urlopu na żądanie, ale jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy istnieje obiektywna konieczność obecności i wykonywania przez pracownika pracy w danym dniu. – tłumaczy radca prawny w Kancelarii Prawa Pracy Wojewódka i Wspólnicy. – Taka interpretacja Sądu Najwyższego w pewnym sensie zapobiega organizowaniu przez pracowników swoistego protestu celem realizacji pracowniczych postulatów i zachowanie toku pracy w przedsiębiorstwie.

W ostatnich latach w ten sposób protestowali na przykład pracownicy prokuratur oraz kolejarze, domagając się podwyżek płac.

Szef odmawia?

Co, jeśli urlop na żądanie jest uzasadniony, a pracodawca się na niego nie zgadza? W takiej sytuacji pracownik może nie przyjść do pracy, ale tylko pod warunkiem, że posiada zwolnienie lekarskie. – Jeżeli po odmowie udzielenia urlopu na żądanie pracownik przedstawi zwolnienie lekarskie, to należy uznać, że pracownik usprawiedliwił swoją nieobecność w pracy. – tłumaczy mecenas Grzegorz Trejgel. – Należy pamiętać jednak, że pracodawca we własnym imieniu lub za pośrednictwem ZUS może dokonywać kontroli takiego zwolnienia. W przypadku uznania, że zwolnienie lekarskie było udzielone niezasadnie, nieobecność w pracy będzie nieusprawiedliwiona. To naraża pracownika na odpowiedzialność dyscyplinarną – na przykład rozwiązanie umowy o pracę z winy pracownika lub udzielenie przez pracodawcę kary porządkowej.

Liczba dni bez zmian

Urlop na żądanie odlicza się z puli urlopu wypoczynkowego. Zgodnie z Kodeksem pracy zatrudnionemu przysługuje on w każdym roku kalendarzowym w wymiarze:

  • 20 dni – jeżeli pracownik ma staż pracy krótszy niż 10 lat,
  • 26 dni – jeżeli pracownik ma staż pracy dłuższy niż 10 lat.

W ich ramach są już uwzględnione cztery dni na żądanie, których liczba jest niezależna od liczby pracodawców, z którymi wiążę pracownika stosunek pracy. Urlop na żądanie nie przechodzi również na kolejny rok kalendarzowy.

Czytaj więcej w Money.pl
Dłuższe vacatio legis dla śmieciówek
Nie trzy, a dwanaście miesięcy ma wynosić okres vacatio legis na wprowadzenie oskładkowania umów-zleceń. Taką decyzję podjęła sejmowa komisja do spraw rynku pracy.
Dodatkowe 2 dni urlopu. Co musi się wydarzyć?
Zobacz, kiedy przysługuje urlop okolicznościowy, jak się o niego ubiegać oraz czy pracodawca może go odmówić.
Kupujesz od Google? Nie zapomnij o tym
Sprawdź, na co zwracają uwagę urzędy skarbowe i co trzeba zrobić, jeśli cię przyłapią.
urlop, kacowe, urlop na żądanie
Money.pl
Czytaj także
Polecane galerie
pracownik666
83.26.251.* 2015-03-22 12:35
jeżeli przywilejem pracodawcy jest brak wyrażenia zgody na urlop wypoczynkowy w terminie zaproponowanym przez pracownika ,to przywilejem pracownika jest tylko poinformowanie pracodawcy najpoźniej przed rozpoczęciem pracy i tyle. gdyby pracownik był w polsce szanowany, to urlop na żądanie nie byłby nikomu potrzebny.
wd123456
193.111.166.* 2015-03-20 08:26
Co, jeśli urlop na żądanie jest uzasadniony, a pracodawca się na niego nie zgadza? W takiej sytuacji pracownik może nie przyjść do pracy, ale tylko pod warunkiem, że posiada zwolnienie lekarskie. – Jeżeli po odmowie udzielenia urlopu na żądanie pracownik przedstawi zwolnienie lekarskie, to należy uznać, że pracownik usprawiedliwił swoją nieobecność w pracy. – tłumaczy mecenas Grzegorz Trejgel.

Panie mecenasuniu pan jest zdrowy na umyśle. Jakie pan widzi korelacje między urlopem na żądania a zwolnieniem lekarskim? Bo ja żadnych. To dwie zupełnie różne sprawy.
A OGÓLNIE URLOP NA ŻĄDANIE ZA ZGODĄ PRACODWACY> CO TO ZA DZIWOLĄG? Jeśli nażadnie to bez zgody, a jeśli zgoda to nie na żadanie.
WS1008
78.8.9.* 2015-03-18 20:35
Kodeks pracy mówi, że pracodawca ma obowiązek udzielić urlopu na żądanie - ale nie, że pracownik udziela sam sobie taki urlop poprzez nieprzyjście do pracy. To istotna różnica, której większość pracowników nie rozumie.